Biohacking mózgu – prawda czy mit, przyszłość czy teraźniejszość?

Posłuchaj wykładu w formie podcastu:

Czy mózg można „aktualizować”, trenować i optymalizować podobnie jak nowoczesny system operacyjny? Które sposoby poprawiania pamięci i koncentracji mają naukowe podstawy, a które są jedynie dobrze sprzedającym się mitem?

Dr hab. n. med. Jacek Staszewski wyjaśnia, czym naprawdę jest biohacking mózgu. Nie chodzi o jeden cudowny preparat ani szybki sposób na wykorzystanie rzekomo nieaktywnych części mózgu. Biohacking obejmuje świadome działania, które mogą wspierać funkcje poznawcze, ograniczać czynniki ryzyka i spowalniać procesy związane ze starzeniem się układu nerwowego.

Mózg składa się z miliardów neuronów i ogromnej liczby połączeń między nimi. Zużywa znaczną część energii organizmu, jest bardzo wrażliwy na niedotlenienie i toksyny, ale jednocześnie zachowuje zdolność do zmian przez całe życie. Neuroplastyczność sprawia, że nowe doświadczenia, nauka i aktywność mogą wpływać na jego funkcjonowanie także w wieku dorosłym i podeszłym.

Prowadzący omawia czynniki, które mogą zmniejszać ryzyko zaburzeń poznawczych i chorób neurodegeneracyjnych. Należą do nich aktywność fizyczna, właściwa dieta, odpowiednia długość snu, utrzymywanie relacji społecznych, nauka nowych umiejętności, ograniczanie stresu oraz kontrolowanie chorób układu krążenia.

Jak powinna wyglądać dieta wspierająca mózg? W wykładzie pojawiają się między innymi kwasy omega-3, warzywa liściaste, owoce jagodowe, orzechy i dieta MIND. Prowadzący zwraca również uwagę na nawodnienie oraz produkty, których nadmiar może wpływać niekorzystnie na sprawność poznawczą.

Równie ważny jest ruch. Regularny wysiłek aerobowy poprawia ukrwienie mózgu, wspiera pracę naczyń i może ograniczać ryzyko rozwoju chorób neurodegeneracyjnych. Znaczenie mają także sen, odpoczynek, krótkie drzemki, medytacja oraz ograniczenie przewlekłego stresu.

Czy krzyżówki, szachy i aplikacje do treningu mózgu naprawdę pomagają? Jak na zdolności poznawcze wpływają nauka języka, gra na instrumencie albo nowe hobby? I czy popularne suplementy oraz preparaty „na pamięć” działają u zdrowych osób?

Dr hab. Jacek Staszewski podkreśla, że dla większości suplementów poprawiających funkcje poznawcze nie ma przekonujących dowodów skuteczności u ludzi zdrowych. Najbardziej wiarygodne pozostają działania wymagające systematyczności: sen, ruch, dieta, aktywność umysłowa i kontakty społeczne.

Wykład przedstawia także nowoczesne technologie, takie jak neurofeedback, stymulacja mózgu oraz interfejsy mózg–komputer. Są one już wykorzystywane w leczeniu niektórych chorób, ale ich stosowanie u zdrowych osób wiąże się z ograniczeniami i możliwym ryzykiem.

Czy biohacking mózgu jest więc przyszłością? W pewnym sensie już należy do teraźniejszości. Najskuteczniejsze metody nie przypominają jednak futurystycznych eksperymentów – są nimi dobrze poznane nawyki, które konsekwentnie wspierają zdrowie całego organizmu.

Dr hab. n. med. Jacek Staszewski, prof. WIM-PIB – neurolog związany z Kliniką Neurologii Wojskowego Instytutu Medycznego – Państwowego Instytutu Badawczego, Wydziałem Medycznym Uniwersytetu Warszawskiego oraz Centrum Leczenia Zaburzeń Pamięci.

Wykład został nagrany podczas Dnia Odkrywców Kampusu Ochota Uniwersytetu Warszawskiego 22 marca 2025 roku.

#biohacking #mózg #neuroplastyczność #pamięć #koncentracja #neurologia #zdrowiemózgu #sen #aktywnośćfizyczna #dietaMIND #chorobyneurodegeneracyjne #neurofeedback #UniwersytetWarszawski #DOKO #Wszechnica

Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:

1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww Przez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowywszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.

2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl – https://tiny.pl/wkwpk Jeżeli robisz zakupy w Internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!

3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewem
Darowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:
33 1600 1462 1808 7033 4000 0001
Fundacja Wspomagania Wsi