Mózg przestępcy – wykład dr. Wojciecha Glaca

Posłuchaj wykładu w formie podcastu:

Dlaczego większość ludzi potrafi powstrzymać się przed agresywnym działaniem, nawet gdy odczuwa złość, podczas gdy u niektórych osób mechanizmy kontroli zachowania zawodzą? Czy skłonność do przestępczości jest wynikiem wychowania i wpływu środowiska, czy może częściowo wynikać także z budowy i funkcjonowania mózgu?

Wykład dr. Wojciecha Glaca poświęcony jest neurobiologicznemu podłożu zachowań agresywnych, antyspołecznych i przestępczych. Prelegent przedstawia badania nad wpływem genów, neuroprzekaźników, hormonów oraz aktywności poszczególnych struktur mózgu na sposób, w jaki człowiek kontroluje emocje i podejmuje decyzje. Naszym zachowaniem kierują dwa współdziałające systemy. Z jednej strony są to struktury odpowiedzialne za emocje, agresję, lęk, empatię i motywację, z drugiej – kora mózgowa, a zwłaszcza kora przedczołowa, umożliwiająca analizowanie sytuacji, przewidywanie konsekwencji i hamowanie impulsywnych reakcji. Zachowania antyspołeczne mogą pojawiać się wtedy, gdy równowaga pomiędzy tymi systemami zostaje zaburzona.

Dr Wojciech Glac wyjaśnia, jakie znaczenie dla zachowania mogą mieć między innymi:
– podwyższony poziom agresji,
– obniżona zdolność odczuwania lęku,
– zmniejszona empatia,
– silna motywacja do działania,
– impulsywność i osłabiona kontrola zachowania,
– funkcjonowanie kory przedczołowej, ciała migdałowatego i układu nagrody,
– działanie serotoniny, dopaminy i noradrenaliny,
– wpływ testosteronu i hormonów stresu,
– różnice w budowie i aktywności mózgu obserwowane u osób psychopatycznych.

Wykład przybliża również wyniki badań genetycznych, badań bliźniąt i osób adoptowanych oraz analiz prowadzonych z wykorzystaniem technik neuroobrazowania. Nie istnieje jednak jeden „gen przestępczości”. Poszczególne warianty genów nie przesądzają o zachowaniu człowieka, lecz mogą jedynie zwiększać lub zmniejszać prawdopodobieństwo wystąpienia określonych cech, takich jak impulsywność, agresywność czy podatność na stres. Ostatecznie zachowanie jest wynikiem złożonej interakcji biologii i środowiska. Geny nie tworzą przestępcy w sposób automatyczny, podobnie jak sam poziom testosteronu czy określona budowa mózgu nie prowadzą bezpośrednio do przemocy. Mogą jednak wpływać na funkcjonowanie układów odpowiedzialnych za emocje, podejmowanie decyzji i kontrolę działania.

Wykład został zorganizowany 24 kwietnia 2014 roku w ramach spotkań Kawiarenki Neurobiologicznej oraz projektu „Oblicza Nauki” przez Studenckie Koło Naukowe Neurobiologii Uniwersytetu Warszawskiego.

Zapraszamy także do obejrzenia wykładu prof. Jerzego Vetulaniego „Płeć mózgu”, zorganizowanego w ramach projektu „Oblicza Nauki”: https://wszechnica.org.pl/wyklad/plec-mozgu-wyklad-prof-jerzego-vetulaniego/

Dr Wojciech Glac – neurobiolog związany z Uniwersytetem Gdańskim. Jego zainteresowania naukowe obejmują neurobiologię zachowania i uzależnień, fizjologię ośrodkowego układu nerwowego oraz mechanizmy wpływu substancji psychoaktywnych na układ odpornościowy. Jest również popularyzatorem wiedzy o mózgu i zachowaniu człowieka.

***

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 3.0 Polska.