Od Samoobrony do Agrounii: wiejskie ruchy społeczne w Polsce
Wykład dr hab. Michała Wenzela w ramach seminarium Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN [12 stycznia 2026 r.]
Nie możesz obejrzeć wykładu? Posłuchaj podcastu:
Wiejskie ruchy społeczne traktowane są przez prelegenta jako wyraz aspiracji, interesów i wartości ludności związanej ekonomicznie z rolnictwem, a kulturowo z wsią.
Są one:
1) spontanicznymi przejawami aktywności, powstającymi w wyniku oddolnej mobilizacji, zwykle o charakterze protestu;
2) wyrazem interesów rolnictwa i środowisk pośrednio związanych z działalnością rolniczą, np. poprzez związki rodzinne, korzystanie z form pomocy państwa dostępnych rolnikom czy też pracę w firmach obsługujących rolnictwo;
3) polityczną reprezentacją interesów wsi i rolnictwa.
Te trzy elementy pojawiają się sekwencyjnie: od spontanicznych działań protestacyjnych, poprzez instytucjonalizację w związki zawodowe czy też producenckie, aż po działalność polityczną. Ewolucja form aktywności, bazy społecznej i celów zostanie zobrazowana poprzez porównanie wybranych przykładów: NSZZ RI „Solidarność”, Samoobrony i Agrounii. Warto zadać pytanie, na ile ta ewolucja form ruchów wiejskich pozwala dziś skutecznie reprezentować interesy wsi i rolnictwa.
dr hab. Michał Wenzel – socjolog Uniwersytet SWPS. Zajmuje się metodami badań społecznych i postawami politycznymi, a także socjologicznymi aspektami mediów. W pracy naukowej skupia się na tym, jak media kształtują postawy polityczne oraz społeczeństwo obywatelskie. Bada relacje między sondażami przedwyborczymi a marketingiem politycznym. Specjalizuje się również w sondażach opinii publicznej i statystyce. Interesuje się rolą ruchów społecznych w procesach demokratyzacji. Badał związki zawodowe i prawa pracownicze. Jest członkiem zespołu badawczego Demokratycznego Audytu Polski, działającego przy Centrum Studiów nad Demokracją Uniwersytetu SWPS. Autor i współautor licznych artykułów naukowych m.in. na temat modeli społeczno-ekonomicznych i ruchów społecznych. Na Uniwersytecie SWPS prowadzi zajęcia z metodologii badań społecznej, opinii publicznej, statystyki, a także seminaria tematyczne.
Organizator wykładu:
Ten utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 3.0 Polska
