Opowieści znad stawu cz. 3
Wykład Bartosza Popczyńskiego w ramach cyklu Spotkania z przyrodą. Trzecia część Opowieści znad stawu [29 stycznia 2026 r.]
Bezkręgowce żyjące nad wodą, w wodzie lub nawet na wodzie są niezwykle dobrze przystosowane do swojego wodnego trybu życia. Część z nich jest nam doskonale znana, chociażby z obserwacji wody oraz tego co dzieje się pod jej taflą, ale są i takie, których życia za bardzo nie łączymy ze środowiskiem wodnym. Serdecznie zapraszamy do wysłuchania opowieści o bezkręgowcach związanych ze stawami.
Posłuchaj wykładu w formie podcastu:
Trzeci wykład z cyklu „Opowieści znad stawu” domyka opowieść o życiu w niewielkich zbiornikach wodnych, skupiając się na pełnym obrazie różnorodności organizmów oraz ich znaczeniu dla funkcjonowania ekosystemu. To część, w której pojedyncze przykłady z wcześniejszych wykładów układają się w spójny system zależności.
Wykład porządkuje wiedzę o grupach bezkręgowców wodnych – od owadów i ich larw, przez skorupiaki, mięczaki, aż po drobne organizmy planktonowe. Wyjaśnione zostaje, jakie funkcje pełnią one w obiegu materii: rozkładzie szczątków organicznych, filtracji wody oraz przekazywaniu energii pomiędzy kolejnymi poziomami łańcucha pokarmowego.
Duży nacisk położony jest na relacje troficzne – kto jest producentem, konsumentem i reducentem – oraz na to, jak zaburzenia na jednym poziomie (np. zanik drobnych bezkręgowców) wpływają na cały ekosystem, w tym na ryby, płazy i ptaki. Staw przedstawiony jest jako układ naczyń połączonych, w którym nie ma organizmów „nieistotnych”.
W trzeciej części pojawia się również wątek bioindykacji – czyli wykorzystywania obecności (lub braku) określonych gatunków do oceny jakości wody i stanu środowiska. Słuchacze dowiadują się, dlaczego niektóre organizmy są bardzo wrażliwe na zanieczyszczenia, a inne potrafią przetrwać w trudnych warunkach, oraz jak tę wiedzę można wykorzystać w praktyce.
Wykład zwraca uwagę na sezonowość życia w stawie – zmiany zachodzące w ciągu roku, strategie przetrwania zimy, okresy masowego pojawu larw oraz momenty największej aktywności biologicznej. Pokazuje to staw jako środowisko dynamiczne, podlegające ciągłym przemianom, a nie statyczny zbiornik wodny.
Trzecia część cyklu podkreśla także znaczenie ochrony małych zbiorników wodnych, które często są pomijane w działaniach ochronnych, mimo że odgrywają kluczową rolę dla lokalnej bioróżnorodności. To wykład, który łączy wiedzę przyrodniczą z myśleniem systemowym i pokazuje, dlaczego warto zwracać uwagę na to, co dzieje się „na najniższym poziomie” życia biologicznego.
Bartosz Popczyński – leśnik i edukator przyrodniczy, od kilku lat prowadzący wykłady dla Wszechnicy, pasjonat przyrody i jazdy na rowerze. Edukator Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich – Warszawa
Polecamy też inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu Spotkania z przyrodą
Organizator wykładu:
Ten utwór dostępny jest na licencji
Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne
– Bez utworów zależnych 3.0 Polska
