Uczty bohaterów: przepisy kulinarne ze światów wymyślonych

10 lutego 2026
Kategoria: Festiwal Nauki w Warszawie, Historia, Kultura
203

Wykład dr Agnieszki Bąbel w ramach Festiwalu Nauki w Warszawie [27 września 2025 r.]

Posłuchaj debaty w formie podcastu:

Popularnym cyklom powieściowym, serialom czy grom komputerowym towarzyszą dziś często książki kucharskie, osadzone w danym uniwersum.

Na przykładzie przepisów pochodzących np. ze „Świata Dysku” Terry’ego Pratchetta, „Harry’ego Pottera” J.K. Rowling, gier „Dungeons & Dragons”, „Outlandera” Diany Gabaldon, „Gry o tron” George’a R.R. Martina czy „Wiedźmina” Andrzeja Sapkowskiego zastanowimy się nad tym, jakich literackich składników potrzeba, aby stworzyć przepis fantastyczny, w jaki sposób można połączyć fabułę z praktycznymi wskazówkami kulinarnymi oraz jak wyglądają „uczty bohaterów” (lub „uczty z bohaterami”) w kontekście zjawiska immersyjności.

dr Agnieszka Bąbel – filolog polski, doktor nauk humanistycznych i adiunkt w Pracowni Literatury II połowy XIX wieku Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. W swojej pracy naukowej łączy literaturoznawstwo z historią obyczaju i edytorstwem tekstów dawnych. Autorka monografii Skandal, gafa, prowokacja. Obraz normy obyczajowej i jej naruszania w polskiej powieści drugiej połowy XIX wieku (2014) oraz wcześniejszej książki Muza z warząchwią. Uwagi o literaturze i kulinariach (2004). Publikuje artykuły, sprawozdania i recenzje w czasopismach takich jak NAPIS, Teksty Drugie, Pamiętnik Literacki, Prace Polonistyczne, Przegląd Humanistyczny, Wiek XIX i Wieku Oświecenia. Jej badania koncentrują się na literaturze pięknej i użytkowej końca XVIII i XIX wieku, normach obyczajowych i ich przełamywaniu w tekstach kultury oraz na edytorstwie naukowym źródeł literackich.

***

Inicjatywa organizacji Festiwali Nauki w Warszawie, zapoczątkowana przez prof. Davida Shugara (fizyka i biologa molekularnego, twórcy polskiej szkoły biofizyki molekularnej) narodziła się w Interdyscyplinarnym Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego (ICM) UW we wrześniu 1996 roku. Dokumentem formalnie powołującym Festiwal było Porozumienie podpisane w grudniu 1996 roku przez Rektorów Uniwersytetu Warszawskiego, Politechniki Warszawskiej i Prezesa Polskiej Akademii Nauk. Dyrektorem Festiwalu Nauki w Warszawie został dr hab. Maciej Geller z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego.

Od stycznia 2006 roku Festiwal nie jest już związany organizacyjnie z ICM. Jego animatorami są Wydział Fizyki UW i Instytut Biochemii i Biofizyki PAN, a oficjalnym reprezentantem, na mocy porozumienia Sygnatariuszy Porozumienia, pozostaje od początku Uniwersytet Warszawski. Od 2010 roku tytuł animatora otrzymał także Wydział Fizyki Politechniki Warszawskiej. W 2014 roku nowym dyrektorem Festiwalu została dr Zuzanna Toeplitz, związana z Wydziałem Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego.

źródło: festiwalnauki.edu.pl

***

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 3.0 Polska.