Nie jeden świat – czyli różne oblicza mechaniki kwantowej w filmowym obiektywie!

Czy filmy science fiction mogą pomóc zrozumieć mechanikę kwantową? Gdzie kończy się nauka, a zaczyna fantazja? I dlaczego twórcy filmowi tak chętnie sięgają po równoległe rzeczywistości, podróże w czasie, czarne dziury oraz alternatywne wersje ludzkiego życia?

Dr Monika Paluch-Ferszt opowiada o mechanice kwantowej przez pryzmat kina. Punktem wyjścia są podstawowe idee fizyki kwantowej, której prawa znacząco różnią się od intuicji wyniesionych z codziennego świata. Prowadząca wyjaśnia, dlaczego mikroświat wymaga innego sposobu opisu oraz czemu nawet sami fizycy spierają się o interpretację zjawisk kwantowych.

Wykład pokazuje również, jak kino science fiction korzysta z nauki, upraszcza ją, przekształca albo całkowicie podporządkowuje fabule. Wśród omawianych filmów pojawiają się między innymi „Wszystko wszędzie naraz”, „2012”, „Przeznaczenie”, „2001: Odyseja kosmiczna”, „Matrix”, „Star Trek”, „Interstellar” oraz „Mr. Nobody”.

Czy neutrina mogłyby doprowadzić do zagłady świata? Czy możliwe są podróże w czasie i spotkanie z własną przeszłością? Co mówi fizyka o paradoksie dziadka? Jak naprawdę powinna wyglądać czarna dziura i dlaczego „Interstellar” jest pod tym względem wyjątkowy? Prowadząca oddziela elementy zgodne ze współczesną wiedzą od efektownych pomysłów, które należą już wyłącznie do filmowej fantazji.

Ważnym wątkiem jest także rola kina w kształtowaniu wyobrażeń o przyszłości. Niektóre filmy naukowe popełniają poważne błędy, inne powstają przy wsparciu fizyków i instytucji badawczych, a jeszcze inne inspirują naukowców, inżynierów i wynalazców do rozwijania technologii, które wcześniej istniały tylko na ekranie.

Czy science fiction przewiduje przyszłość, czy raczej pomaga ją tworzyć? Jak bardzo należy ufać nauce przedstawianej w filmach? I czy wieloświaty, alternatywne linie czasu oraz kwantowe wersje rzeczywistości mają oparcie w fizyce?

Wykład jest przystępnym spotkaniem nauki z kulturą popularną. Pokazuje, że kino może być dobrym punktem wyjścia do rozmowy o mechanice kwantowej, ale wymaga od widza ciekawości, krytycznego myślenia i umiejętności odróżniania naukowych hipotez od atrakcyjnej fikcji.

Dr Monika Paluch-Ferszt – fizyczka związana ze Środowiskowym Laboratorium Ciężkich Jonów Uniwersytetu Warszawskiego.

Wykład został nagrany podczas Dnia Odkrywców Kampusu Ochota Uniwersytetu Warszawskiego 17 lipca 2023 roku.

#mechanikakwantowa #fizykakwantowa #sciencefiction #kino #filmnaukowy #wieloświat #podróżewczasie #czarnadziura #Interstellar #Matrix #OdysejaKosmiczna #fizyka #UniwersytetWarszawski #DOKO #Wszechnica