Polska pod rządami Stalina 1945- 1955

Nie możesz obejrzeć wykładu? Posłuchaj podcastu:

Jak kształtował się powojenny ustrój Polski? W jaki sposób kraj znalazł się w radzieckiej strefie wpływów i jak przebiegało podporządkowywanie państwa komunistycznej władzy?

Wykład prof. Andrzeja Friszkego rozpoczyna trzyczęściowy cykl poświęcony historii Polski po 1945 roku. Historyk przedstawia sytuację kraju bezpośrednio po zakończeniu II wojny światowej oraz decyzje międzynarodowe, które zadecydowały o jego granicach, ustroju i politycznej zależności od Związku Radzieckiego.

Powojenna Polska wyłoniła się przede wszystkim z ustaleń konferencji w Jałcie i Poczdamie. Rząd Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie został zmarginalizowany, a o przyszłości kraju decydowały mocarstwa tworzące tzw. Wielką Trójkę: Związek Radziecki, Stany Zjednoczone i Wielka Brytania.

Podczas konferencji jałtańskiej określono wschodnią granicę Polski oraz zapowiedziano rekompensaty terytorialne kosztem Niemiec. Zarys granicy zachodniej ustalono następnie w Poczdamie. Uznanie nowego państwa polskiego przez kraje zachodnie uzależniono od utworzenia Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej. Powstał on w czerwcu 1945 roku, a jego członkiem został Stanisław Mikołajczyk – polityk związany z rządem londyńskim i jedyny przedstawiciel władz cieszący się większym zaufaniem zachodnich sojuszników.

Prof. Andrzej Friszke omawia proces przejmowania pełni władzy przez komunistów, ograniczania politycznej niezależności Polski oraz budowania systemu stalinowskiego. Opowiada o najważniejszych wydarzeniach politycznych pierwszej dekady po wojnie, mechanizmach represji i likwidowaniu opozycji, a także o społecznych konsekwencjach podporządkowania kraju Związkowi Radzieckiemu.

Wykład został zorganizowany 25 listopada 2022 roku w ramach Uniwersytetu Trzeciego Wieku Collegium Civitas.

Prof. Andrzej Friszke – historyk specjalizujący się w dziejach Polski XX wieku, członek korespondent Polskiej Akademii Nauk, pracownik Instytutu Studiów Politycznych PAN. Były członek Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej oraz zastępca przewodniczącego Rady IPN.

Wszystkie materiały obejrzysz również na naszym kanale Wszechnica FWW